A huge collection of 3400+ free website templates JAR theme com WP themes and more at the biggest community-driven free web design site
Anasayfa / Yeni İş Fikirleri / Telkari Yapmak
Telkari Yapmak
Telkari Yapmak

Telkari Yapmak

Telkari Yapmak

Telkari’ nin sözcük anlamı tel ile meydana getirilen sanattır. Sadece bu tarif, tel ile meydana getirilen her sanat içerikli çalışmanın telkari olduğu anlamına gelmez. Mesela, ’Trabzon işi’ hasır örgü bileziğe tel ile yapılmasına karşın telkari denilmez. Gene, ağaç üstüne yollar açıp içine döverek tel gömme işinin de telkari olduğu sanılmaktadır; oysa bunun adı ’tenzil’ sanatıdır.

Telkari’ye hem de ’vav işi’ de denilmektedir. Bu isim, Osmanlıca vav harfinin, uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı verilmiştir. Ek olarak bu sanata çift işi diyenler de vardır. Bu ismin deposu ise, işin yapımı esnasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan, cımbıza benzer sadece ucu daha ince olan ve ’çiff’ olarak isimlendirilen alettir. Bu iki isim de çoğu zaman sanatkarlar, içinde kullanılır.

Bir oldukça geleneksel sanatımızda olduğu şeklinde, telkaride de sanatkar işinde kullanacağı her türlü malzemeyi kendisi yapmak zorundadır. Şu demek oluyor ki, usta telkaride kullanacağı telleri kendi atölyesinde ham maddeden elde etmektedir.Öyleki ise ikimiz de, bu sanat dalımızı anlatmaya, kullanılacak telin yapımıyla başlayabiliriz.
Ocakta pota içinde eritilen maden (bu işte en oldukça kullanılan maden gümüştür, kimi zaman altın ve başka madenler de kullanılır) çubuk haline getirilmek için kalıba dökülür. Yapılacak işin şekline gore çubuk döküm, üstünde genişten dara doğru delikleri olan çelikten yapılmış haddeden geçirilir.

Haddeden geçirme işlemi zor ve vakit alıcıdır. Hadde sağlam bir yere tesbit edilmelidir. Haddenin geniş tarafınca sokulan tel diğer ucundan çekilirken uzar ve hem de incelir. Maden, bu tekrarlar esnasında sertleşir; sertleştikçe tavlanır, kısaca kor haline gelinceye kadar ateşte bekletilir; soma da haddeden kolay geçsin diye balmumuna daldırılır. Haddeden çekmek için hususi penseler kullanılır.

Haddeden çeken usta beline manda derisinden yapılmış, üstünde madeni halkalar olan kalınca bir dönem bağlar. Kol gücünün yetmediği ve telin uzadığı zamanlar telin ucunu belindeki derinin madeni halkalarına takar ve gövde enerjisini de kullanarak işi sona erdirir. Bu yorucu emek harcama, kalınlığı aşağı yukarı 0.5 santimetre olan gümüş çubuk 1 mm’ lik ince bir tel haline gelinceye kadar sürer. Her telkari işi iki ana kısımdan meydana gelmiştir. Birincisi işin ana iskeleti olan ’muntaç’ (kılavuz); ikincisi de muntaç içine yerleştirilmiş vav, kake, dudey, gül, tırtıl, güverse vb. isimlerle anılan her biri değişik biçimlerde yapılmış motiflerdir.

Telkari Yapmak
Telkari Yapmak

Çalışmaya ilkin muntaç yapımıyla, kısaca ana iskelet kurularak başlanır. Muntaçın tel kalınlığı motiflerin tel kalınlığının iki katıdır. Muntaçdan soma ara boşluklar teker teker büyük bir titizlik ve sabır ile doldurulur. Tüm bu emek harcamalar, ceviz ağacından kesilmiş düz yüzeyli bir levha üstünde yapılır. Bu ceviz levha, üst yüzü yakılarak yağı alındıktan soma, ağır demir levhalar altında iki-üç gün bekletilerek kullanılacak hale getirilir. Son zamanlarda, ceviz levha yerine iletken özellikleri zayıf, yanmaz amyant levhalar da kullanılmaktadır.

Bazı kaynaklar, ana iskeletin kurulmasında tellerin ’lehim’le birleştirildiğinden özetmektedirler. Bu bütünüyle yanlıştır. Bu sebeple bir gümüş işine lehim değdi mi, o iş hurdaya atılır. Lehim gümüşü çürütür.
Gümüş tellerin birleştirilmesinde kullanılması ihtiyaç duyulan yöntem ’kaynak’ tır. Mili metrik tellerin kaynak yapılması oldukça güçtür. Bu sebeple ısı birazcık fazla kaçırılırsa telin kendisi erir. Dolayısıyla bu emek harcama büyük titizlik ve sabır ister. Bunun için ilkin, ayarı belli bir seviyede düşürülen gümüş, eğelenerek ufak tanecikler halinde bir güderi parçası içine toplanır. Eğelenmiş gümüş bir kaba konur ve içine toz boraks katılır. Suya daldırıldıktan soma amyant üstüne yerleştirilen ana iskeletin her bir parçası bu gümüş-boraks karışımı ile kaynak yapılarak birleştirilir.

İskeletin yapımından sonrasında motif yerleştirme işi, aynı şekilde kaynak yöntemiyle devam eder. Sadece motif yapımı uzun vakit alır. Bu yapım esnasında da büyük bir titizlik ve sabır gereklidir.
Telkariden meydana getirilen işler sayılamayacak kadar çeşitlidirler. Örneğin sigara ağızlıklarından, tütün kutusundan, fincan zarflarından tutun da çeşitli tepsiler, kemerler, tepelikler, aynalar hep telkari tekniği ile yapılmışlardır. Bu sanatın kaynağının Mezopotamya ve eski Mısır olduğu sanılmaktadır. Buralardan Uzak Doğuya, başka bir koldan ise Anadolu’ya ve Anadolu üstünden de Avrupa’ya yayılmış olduğu bilinmektedir.

Hakkında Admin

Avatar of Admin
Sizlerde sitemizden iş fikirleri, hibe & destek fonları, banka kredileri, bayilik fırsatları, evden para kazanma ve internetten para kazanma imkanları hakkında bilgi edinebilir. Bizimle fikirlerinizi paylaşıp; fikrinizin gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz. www.yenibiriskurmak.com

Kontrol Edin

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG) 2017 ÇAĞRISI 2. DÖNEMİ PANEL TAKVİMİ (17.10.2017) 1512-TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ PROGRAMI …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.