A huge collection of 3400+ free website templates JAR theme com WP themes and more at the biggest community-driven free web design site
Anasayfa / Tarım ve Hayvancılık / Lale Soğanı Yetiştiriciliği
Lale Soğanı Yetiştiriciliği
lale yetiştiriciliği

Lale Soğanı Yetiştiriciliği

Lale Soğanı Yetiştiriciliği

Kesme çiçek olarak lale yetiştiriciliği son yıllarda artmaktadır. Ekonomik oluşu ve çiçeklenme süresinin ayarlanabilmesi laleye ilgiyi artırmıştır. Lale soğanlı bir bitkidir. Anadolu’nun dağlık bölgelerinde, Kafkasya ve Himalayalar’ın 4000 m‘ye kadar olan yüksekliklerinde naturel olarak yetişebilir. Yazın kuru ve sıcak, kışın soğuk ve nemli geçen bölgelerde naturel olarak yaşayabilir.

Naturel laleler melezlenerek oldukca çeşitli laleler elde edilmiştir. Günümüzde 5544 çeşit lale türü mevcuttur. Bunlardan sadece ticari kıymeti olan 20 çeşittir. Laleler çiçek açma dönemlerine bakılırsa sınıflandırılır.

Bu gruptaki laleler 10 tür olup geç laleler olarak tanımlanır.
Toplam sekiz tür içeren bu grup botanik laleleri olarak adlandırılır. Lale bitkisinin yetiştiriciliğini iki bölümde incelemek gerekir. Bunlar lale soğanı üretimi ve çiçek üretimidir.

LALE SOĞANI ÜRETİMİ

Lale soğanı taşsız, geçirgen, kumlu-tınlı, kireçsiz topraklarda üretilmelidir. Toprağın pH sı averaj 7 olmalıdır. Toprak iyi işlenmeli ve üst üste aynı alana dikim yapılmamalıdır. Soğan üretimi yapılacak yerlerin rakımı yüksek olmalı, kışın soğuk ve karlı geçen bölgeler üretim için önerilmektedir. Toprak analizi yapılarak, bitkinin gereksinim duyduğu gübreler toprağa verilmelidir.

Lale soğanı elde etmek için meydana getirilen üretimde ekim – kasım aylarında, sıra usulü dikim uygulanır. Dikim derinliği toprağın yapısına bakılırsa ayarlanmalıdır. Averaj derinlik 8-10 santimetre olmalıdır.

Soğanların hastalık ve zararlılardan korunması için ilaçlama yapılmalıdır. Hastalıklı bitkiler sökülerek ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Lale soğanlarının bakımı muntazam yapılmalıdır. Yabancı otlar ve değişik türler kökleriyle birlikte sökülüp ortamdan uzaklaştırılmalı ve imha edilmelidir. Soğanların içindeki gıda maddelerinin bitkinin çiçek ve tohum oluşumunda kullanılmaması için, goncalar koparılmalı ve ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Ek olarak söküme yakın son dönemde bitkinin toprak üstü kısımları silindire benzer araçlarla bastırılır. Böylece soğanların irileşmesi sağlanır.

Soğanların sökümü nebat yapraklarının sararıp kahverengileşmesiyle adım atar. Soğan kök uçlarının kuruması ve soğan dış yüzünün kahverengileşmesi de söküm zamanının geldiğini gösterir. Lale soğanlarının sökümü makinelerle yapılabilir. Sökülen soğanlar sandıklara konulup depolara sevk edilir.

TOPRAK VE GÜBRE İSTEĞİ

Lale bitkisi yetiştiriciliğinde taşsız, kumlu-tınlı, kireçsiz ve pH sı averaj 7 olan topraklar tercih edilir. Toprak, dikim öncesi iyi bir halde hazırlanmalı, keseksiz ve düz olması sağlanmalıdır. Öteki mühim bir nokta da lalenin her yıl değişik bir alanda üretime alınması şu demek oluyor ki toprak değişiklik yapma gerekliliğidir. Bu bilhassa lale ateş hastalığına karşı alınan bir önlemdir. Literatürlerde lale dikilmiş bir alana yine lale dikmek için, averaj 5 yıl geçmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Lüzumlu toprak analizleri yapıldıktan ve bitkinin gereksinim duyduğu gıda madde miktarları saptandıktan sonrasında gübreleme yapmak önerilmektedir. Genel anlamda dikimden 2-3 hafta evvel 40 k. kompoze gübre hesabıyla amonyum sülfat ile gübreleme yapılır.

Lale kökleri tuzluluğa kırılgan olduklarından dikimden ilkin toprak yıkanmalıdır.

DİKİM ŞEKLİ VE MESAFESİ
Lale bitkisi kesme çiçek olarak yetiştirilecekse, soğan büyüklüğü 12 santimetre. olmalıdır. Dikim sıklığı nebat çeşidi ve yaprak gelişimine bakılırsa ayarlanmalıdır. Ufak yapraklı çeşitler sık dikilebilir. Bir metre kareye 200 civarında soğan dikilir. İri yaprak icra eden çeşitlerde seyrek dikim yapılmalıdır.

Lale Soğanı Yetiştiriciliği
lale yetiştiriciliği

SICAKLIK
Lale yetiştiriciliğinde ısı, çiçeklenme zamanına göre farklılık gösterir. Erken yetiştiricilikte toprak sıcaklığı 16 0C’ yi, bitkiler arasındaki havanın sıcaklığı da 18 0C’ yi geçmemelidir. Geç dikimlerde ise, ilk 4-5 gün toprak sıcaklığı 9-10 0C olmalıdır. Aralık ayı dikimlerinde toprak sıcaklığı 13 0C, hava sıcaklığı ise 15 0C olmalıdır.

IŞIK
Lale bitkisi ışık değişimlerine karşı kırılgan değildir. Değişimlere tepki göstermez.Sadece ışık yoğunluğunun yaprak formlarını etkilediği saptanmıştır. Işık yoğunluğunun fazla olması çiçek sapının uzamasını ve soğanın büyümesini artırır. Bundan dolayı ek ışıklandırma yararlı olabilir.

NEM
Lale bitkisinin optimal rutubet isteği % 70-80 arasıdır. Fazla rutubet botrytis salgınına niçin olabilir. Bundan dolayı nemin arttığı durumlarda, havalandırma yapılmalıdır.

HAVALANDIRMA
Lale bitkisi fazla nemi ve sıcaklığı sevmez. Sera içinde nemin yükseldiği ve sıcaklığın arttığı durumlarda havalandırma yapılmalıdır.

SULAMA
Lale bitkisi yetiştirilen toprakların sulanması önemlidir. Toprağın sürekli nemli kalması sağlanmalıdır. Sadece klorlu su kullanılmamalıdır. Klor, bitkinin bodur kalmasına sebep olur. Laleler, damlama sulama yöntemiyle sulanır.

GÜBRELEME
Lüzumlu toprak analizleri yapıldıktan ve bitkinin gereksinim duyduğu gıda madde miktarları saptandıktan sonrasında gübreleme yapmak önerilmektedir. Genel anlamda dikimden 2-3 hafta evvel 40 k. kompoze gübre hesabıyla amonyum sülfat ile gübreleme yapılır.

HASAT
Lale hasadı, lale çiçekleri kapalıyken ve lale rengini hafifçe gösterdiğinde yapılır. Hasat yapılırken, lale çiçeği soğanın tam dibinden kırılır yada soğanıyla beraber sökülür.
Soğanıyla sökülen lalenin soğanı çiçek sapından ayrılarak atılır.

TASNİF
Hasat sonrası laleler serin odaya alır. Sap uzunluklarına bakılırsa 10’ lu demetler halinde tasnif edilir. Su çektirme işlemine doğal olarak tutulur.

PAZARA HAZIRLAMA
.Su çektirme işleminden sonrasında kutulara yerleştirilen laleler mezata gönderilir

ÇİÇEKLERDE DEPOLAMA

Kesilmiş lale çiçekleri 0-2 0C sıcaklığında 45 güne kadar depolanabilir. Lale çiçekleri birkaç gün depolanacaksa, çiçekler dik olarak 1.7 0C sıcaklıkta tutulur. Çiçekler uzun soluklu depolanacaksa, soğanlarıyla beraber sökülerek hasat edilir. Bu şekilde depolanırlar.

SOĞANLARDA DEPOLAMA

Lale soğanları zamanı ulaştığında sökülmelidir. Söküm işlemi elle ya da makinelerle yapılabilir. Soğanlar derhal depolara götürülmelidir. Depolarda altı telli kasalarda kurutulup temizlenmelidir. Temizleme esnasında soğanların zarar görmemesine dikkat edilmelidir. Temizleme işlemi yapıldıktan sonrasında soğanlar büyüklüklerine bakılırsa ayrılır. Kesme çiçek üretiminde kullanılacak soğanlar, kullanım amaçlarına bakılırsa değişik muameleye doğal olarak tutulur. Bunlar şu şekilde açıklanabilir:

ÇOK ERKEN ÇİÇEKÇİLİK İÇİN;

Söküm sonrası soğanlar temizlenmeden, yedi gün süreyle 34 0C sıcak ortamda bekletilirler. Bu esnada % 80-100 rutubet gerekir. Ek olarak devamlı olarak havalandırmada yapılmalıdır. G durumuna gelene kadar 20 0C sıcaklıkta tutulurlar. Bu süre 5 haftadır. Bu süre içinde soğanlar temizlenebilir. Ek olarak soğanların ilaçlaması da yapılmalıdır.
Ondan sonra 2-3 hafta 17 0C’ de bekletilir. Darvin lalelerinde 12 hafta, diğerlerinde 9-10 hafta 5 0C’ de bekletilir. Derhal dikime geçilmelidir.

ERKEN ÇİÇEKÇİLİK İÇİN:

Söküm sonrası yedi gün 34 0C sıcaklıkta bekletilir.
İki hafta kadar 20 0C bekletilir.
İki hafta 17 0C bekletilir.
Dokuz hafta 5 0C bekletilir.
Derhal dikim yapılır.

GEÇ ÇİÇEKÇİLİK İÇİN:

Soğanlar sökümden sonrasında temizlenir. Otuz dört aşama işlemi yapılmaz.
1 eylüle kadar 23 0C bekletilir.
10-12 Hafta süreyle 20 0C’ de bekletilir.
10-12 hafta 5 0C’ de bekletilir.
Derhal dikim yapılır.
Lale soğanları yavru yapma durumlarına bakılırsa de depolarda değişik işleme doğal olarak tutulurlar. Yavru yapmalarına bakılırsa üçe ayrılırlar.

Fazlaca yavru icra eden türler:
İlk 3-4 hafta 25 0C ,
Sonraki iki hafta 20 0C,
Sonraki 6 hafta 17 0C,
Dikime kadar 15 0C,
Düzgüsel yavru icra eden türler:
İlk 3-4 hafta 25 0C ,
Sonraki 8 hafta 20 0C,
Dikime kadar 17 0C,
Azca yavru icra eden türler:
İlk 6-7 hafta 23 0C,
Sonraki iki hafta 25 0C,
Sonraki 4 hafta 27 0C,
2-3 Hafta 20 0C,
Dikime kadar 17 0C

Isı artışıyla lale soğanı parçalanması sağlanır. Depo sıcaklığı düşürüldükçe, yavru yapma azalır.
Lale çiçeği üretiminde en mühim etken, soğanların depolanması ve depo sıcaklığıdır. Sökülen soğanların iç yapısındaki değişmeler ve gelişmeler devam etmiş olduğu için depo sıcaklıkları, soğanın iç yapısındaki fizyolojik gelişmelerini, çiçek taslaklarının oluşumu ve olgunlaşmasını dolayısıyla çiçek açma zamanlarını mühim seviyede etkisinde bırakır.

Soğanlardaki gelişmenin kademeleri incelenerek uygulanacak işlemler saptanır. Soğanların sökülmesinden sonrasında soğan içindeki çiçeğin olgunlaşıp organlarını tamamlaması, iklimin gidişine, soğanın iriliğine ve çeşidine bağlı olmakla birlikte çoğu zaman ağustos ayında tamamlanır.

Lale bitkisinin istenen zamanda çiçek açmasını sağlamak için, soğuklatma işlemi yapılmalıdır. Böylece kesme çiçeğin azca olduğu zamanlarda lale çiçeğinin pazara sürülmesi sağlanır. Lale soğanları G dönemine gelir gelmez soğuklatma işlemi yapılmalıdır. Bu işlemde soğanlar 5 – 9 aşama sıcaklıkta belli bir süre tutulur. Bu süre içinde herhangi bir aksilik olursa çiçeklenme negatif etkilenir. Kör çiçekler oluşur ya da çiçek bozuklukları görülür. Aynı olumsuzluklar G dönemine gelmemiş soğanlara soğutma uygulanırsa da olabilir. Hatta aynı depoda gizlenen bazı sebze ve meyvelerin çıkardığı etilen gazı da çiçeklenme üstüne negatif tesir yapabilir.

Hakkında Admin

Avatar of Admin
Sizlerde sitemizden iş fikirleri, hibe & destek fonları, banka kredileri, bayilik fırsatları, evden para kazanma ve internetten para kazanma imkanları hakkında bilgi edinebilir. Bizimle fikirlerinizi paylaşıp; fikrinizin gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz. www.yenibiriskurmak.com

Kontrol Edin

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG) 2017 ÇAĞRISI 2. DÖNEMİ PANEL TAKVİMİ (17.10.2017) 1512-TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ PROGRAMI …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.