A huge collection of 3400+ free website templates JAR theme com WP themes and more at the biggest community-driven free web design site
Anasayfa / Tarım ve Hayvancılık / Kaz Yetiştiriciliği Projesi
Kaz Yetiştiriciliği Projesi

Kaz Yetiştiriciliği Projesi

Kaz Yetiştiriciliği Projesi

1. Giriş
Hayvansal kaynaklı protein tüketiminin arttırılması ucuz üretim ile mümkündür. Kanatlı etleri ise bu bakımdan ucuza mal edilebilen hayvansal bir protein deposudur. Su kaynakları bakımından kendine kafi olan ülkemiz, kaz yetiştiriciliğine son aşama elverişlidir. Vatanımızda meydana getirilen kaz yetiştiriciliği de en oldukca Kars, Erzurum, Ağrı ve Van illerinde kısaca Doğu Anadolu bölgesinde yapılmaktadır. Meydana getirilen kaz yetiştiriciliği tamamen köy koşullarında olup yalnız ailenin kendi et ihtiyacının bir kısmını karşılamak için olmaktadır. Bu yüzden kaz eti satarak bundan para kazanan üreticiye rastlamak pek mümkün değildir. Değişik bir yetiştiricilik kolu olarak kaz yetiştiriciliği vatanımızda oldukca fazla bilinmemekle beraber Dünya da pek oldukca ülkede mühim bir yer tutmaktadır.

Kazcılık dünyada ve vatanımızda kanatlı hayvan yetiştiriciliği içinde son sıralarda yer almıştır. Bunun başlıca sebebi, kazların üreme yeteneklerinin öteki kanatlılara bakılırsa geri olmasıdır. Kaz eti yüksek besleyici kıymeti yanında düşük yağ ve kolesterol içinde ne olduğu bakımından sıhhatli bir et türü olup, çeşitli yiyecekleri yapılabilmektedir. Kaz ciğeri ülkemiz için hemen hemen mühim olmasa da dünyada sevilerek tüketilen ve lüks lokantalarda kıymetli bir yiyecek olarak yerini almaktadır. Mesela Avrupa ülkelerinden Fransa’da kaz ciğerinin önemi büyük olup, Polonya, Macaristan, İsrail ve Rusya benzer biçimde ülkelerden kaz ciğeri ithal etmektedir. Bunun haricinde kaz yağı bilhassa Kars ve çevresinde köy halkının kışlık yemeklik yağ ihtiyacını karşılamaktadır.

Dünyada bugün başlıca kaz yetiştiriciliği meydana getirilen ülkeler; İngiltere, Kanada, ABD, Çin, Polonya, Çekoslovakya, Fransa, Bulgaristan ve Rusya’dır. Bu ülkelerin çoğunda kazlar, karaciğeri ve tüyleri için üretilmektedir.

2. Kaz ırkları
2.1. Toulouse

Toulouse kaz ırkı Fransa’dan köken alan ağır cüsseli kaz ırklarından biridir. Toulouse kaz ırkının yumurta verimi orta düzeydedir. Bir yumurtlama sezonunda ortalama 35-50 yumurta verirler. Yumurta veriminin yanı sıra güzelliği ve eti için yetiştirilen bir ırktır.
2.2. Emden (Embden)

Fotoğraf 3:Emden kazı
Orijinini Almanya’nın Hannover şehrinden alan ağır cüsseli bir kaz ırkıdır. Yumurta verimi iyi olan bir ırktır. Her kaz bir yumurta sezonunda 30-40 yumurta verir. Emden birinci derslik yemeklik kazdır. Emden kaz ırkının beyaz olan tüyleri öteki kazların tüylerinden daha değerlidir.

2.3. Çin
Fotoğraf 4: Çin kazı
En minik ve en çekici ırklardan biridir. Çin’den köken alan bu kaz ırkının kahverengi yada gri ve beyaz olan varyeteleri vardır. Irklar içinde en yüksek yumurta üretimine haizdir ve bir yumurta sezonunda 60’dan daha çok yumurta verir. Yırtıcı kaza benzetildiğinden dolayı eti bazı insanoğlu tarafınca tercih edilmektedir.
2.4. Roman (Germen)

Fotoğraf 5: Roman (Germen) kaz ırkı
Roman kaz ırkı tanımlanamayan orta boylu ve beyaz tüyleri olan bir ırktır. Emden ve Toulouse’dan Avrupa’dan köken alır ve Emdene benzer. Malum tüm Avrupa ırklarının en eskisidir.
2.5. Afrika

Fotoğraf 6: Afrika kaz ırkı
Afrika kaz ırkı Çin kaz ırkının bir varyetesidir. Afrika kaz ırkı, genç kazların haricinde nerede ise Emdenlerle aynı büyüklüktedir. Bu kaz ırkı, Çin kazı kadar yumurta üretemez. Bir yumurta sezonunda 30-40 yumurta verirler. En büyük kaz ırklarından birisidir. Afrika kazı
süratli büyür ve acele erginleşir, fakat ticari yetiştiriciler içinde renkli tüyleri yüzünden tercih edilmez. Sadece beyaz tüylüleri iyi bir pazar değerine haizdir
2.6. Sebastopol

Fotoğraf 7: Sebastopol kazı.
Sebastopol, aslen bir süs kazıdır. Günümüzde oldukca azca bulunan bu kaz saf beyaz bir tüy yapısına haiz olmakla birlikte arka kısmında, vücudunda ve kanatlarında kıvrımlı ipeksi tüylerle karakterize bir yapıya haizdir.
2.7. Buff
Buff kaz ırkı ABD da geliştirilmiş kaz ırklarından birisidir. Bu kaz ırkı bir yumurta sezonu süresince 20-40 yumurta verir. Renkleri açık kahverengidir.
2.8. Kanada
Kanada kazı Şimal Amerikanın yaygın yırtıcı kaz ırkıdır. Kanada kazı başta Kanada olmak suretiyle Meksika, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç ve İngiltere’de yetiştirilmektedir.
2.9. Pilgrim

Fotoğraf 8: Pilgrim kazı.
Pilgrim de Amerikan kaz ırklarından biridir. Dişilerin senelik yumurta verimi 35-45 adettir. Pilgrim kaz ırkının en mühim özelliklerinden birisi cinsiyetinin, yumuşak yada kaba tüylerinin renklerine bakılarak belirleme edilebilmesidir.
2.10. Mısır
Uzun boylu ve uzun bacaklı fakat minik bir ırktır. Yumurta verimler 6-8 adettir. Mısır ırkları şov ve süs amaçlı olarak yetiştirilirler. Renkleri gri ve siyah gölgeli olarak değişim gösterir. Vücutlarında kırmızı, kahve ve beyaz noktalar vardır.
3.Özellikleri
“Kazlar iyi otlatılabilen hayvanlardır.”
Bu sayede yem giderlerinden %30 tutum sağlanabilmektedir. Öteki taraftan kazlar çimleri en kısa kesen hayvanlardır ve nerede ise tüm hayatlarını çayırlar üstünde geçirebilirler. Su kanatlıları sınıfına girseler de, su olmayan yerlerde de yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Kazlar, birinci haftadan itibaren çayırlarda otlayabilirler. Sadece kuru otların olduğu alanları sevmezler. Çayırların kalitesine ve kazların büyüklüklerine bağlı olarak, bir dönüm davet 20-40 kaz için kafi gelmektedir.
“Kazlar yabancı ot mücadelesinde kullanılabilmektedir.”
Kazların kim bilir öteki hayvanlardan en ayırt edici ve ilgi çekici yanı nebat tarımında yabancı otla mücadelede kullanılabilmeleridir. Kazlar, genç yabani otları tanıyarak, esas bitkilere zarar vermeden bölgeler. Böylece kazlar tarımsal ilaç kullanmadan endüstriyel bitkilerin yabancı ot mücadelesinde tarlalarda kullanılabilirler. Ayrıca toprağa birazcık dane yem serpilmesi hayvanların performansını artırır.
“Kazlar hastalıklara ve çevre şartlarına, tavuk ve hindilerden daha dayanıklıdırlar.”
Kazlar uygun bir halde barındırıldıklarında nadiren hastalanırlar. Tavuk ve hindilerde mesele olan birçok hastalık kazlarda görülmez. Tavuklarda %5-10 arası ölümler düzgüsel karşılanırken, kazların ölüm oranları %1-7 içinde olduğu bildirilmektedir. Görülüyor ki kazlar oldukca dayanıklı hayvanlardır. Kazlarda meydana getirilen ıslah emek harcamaları hemen hemen tavukçulukta ıslahın sınırlarını zorlayacak kadar olmadığından birçok hastalığa dayanıklı olmaları doğaldır. Burada mühim bir husus şudur; kazlarda ıslah emek vermesi yapılırken hastalıklara dayanıklılık özelliklerini kaybetmemelerine itina gösterilmelidir.
“Kazlar üretim giderleri yönünden öteki kanatlılara bakılırsa daha ekonomiktirler.”
Yetiştirilmeleri ve bakımları öteki kanatlılara bakılırsa kolay ve masrafsızdır. Oldukça rahat barınaklarda hatta mecburi hallerde öteki hayvanların barınaklarının bir köşesinde kolaylıkla barınabilmektedirler. Hastalıklara dayanıklı oluşları yardımıyla ilaç harcamaları ve ölüm oranın düşüktür. Civciv dönemlerinde birazcık titizlik gösterildikten sonrasında bakımları kolay olup, hayatlarını sorunsuz olarak devam ettirebilmektedirler. Kazların bakım ve yönetimleri ise öteki kanatlı hayvanlardan daha zor değildir.
4. Barınaklar
“Kazlar genel anlamda açık alanda yetiştirilirler.”
Aşırı derecede soğuk ve fırtınalı havaların haricinde erişkin (6-8 haftalık) kazlar barınağa pek girmezler. Soğuk bölgelerde tavuk kümesleri, açık sundurmalar yada ambarlar, kazlar için barınak olarak kullanılabilir. Kaz kümeslerinin tabanına altlık olarak; saman, talaş, yonga yada kuru ot serilebilir. Bu altlık sık sık karıştırılır ve ıslak ve aşırı kirli olan kısımları atılır. Altlığın küflenmemesine dikkat edilir. Ek olarak kazların barındıkları bölgeler kedi, köpek ve farelerden korunmuş olmalıdır. Kazlar, kafes yada kutulara, avluda fıçılara yuva yaparlar. Bir yuvada 3 dişi barınabilir. Dişilerin kendi yuvalarını seçmelerine izin verilmelidir. Kazlar çoğu zaman 6-8 hafta olduktan sonrasında kümeslere gerekseme duymazlarsa da şiddetli soğuklarda ıslak kalırlarsa zarar görebilirler.
4.1. Isı
Kapalı barınakların ısıtılması için gaz, mazot yada elektrikle çalışan ısıtıcılar kullanılabilir. Kaz civcivleri tavuk civcivlerine nazaran daha uzun ve iridirler. 250 watt gücündeki bir ampul minik bir sürünün ısıtılmasında öteki tip ısıtıcılara bakılırsa daha ekonomik, güvenli ve ergonomik olmaktadır.
4.2. Altlık
Barınakların tabanı 7.5-10 santimetre genişliğinde bir altlıkla kaplanmalıdır. Altlık tabanı sıcak meblağ ve nemi absorbe eder. Altlık materyali olarak talaş, ağaç kıymıkları, kağıt kırpıntıları, ince kıyılmış saman ve benzeri maddeler kullanılabilir
4.3.Folluk
Yumurtlayan kazlar hususi bir yer ihtiyacı duymamalarına karşın, yapılacak folluklarla yumurtalarını folluklara bırakmaları teşvik edilebilir. Kaz barınaklarında inşa edilecek follukların alanı 60X60 santimetre ya da 50X50 santimetre ve yüksekliği 45 santimetre ebatlarında hazırlanmalıdır.
4.4. Yemlik, suluk
Yemlikler yem dökülmesini önleyecek, suluklar da kazların içine giremeyecekleri ve suyu dökemeyecekleri şekilde tasarlanırlar. Bir otomatik suluğa başlangıçta 100-200, bir yemliğe de 125 tane palaz hesaplanır. Bu sayı çevre sıcaklığına ve hayvanların büyüklüklerine bağlı olarak değişmiş olur . Palazların büyümesiyle beraber sulukların sayısı artırılır.
5. Kaz yumurtalarının kuluçkası
Kuluçka makinelerinde üretim yaygın değildir. Tavuk yumurtalarına bakılırsa kaz yumurtalarının daha uzun bir kuluçka süresine gereksinimleri vardır. Kuluçka süresi averaj 30 gündür. Muntazam, temiz, biçimli yumurtalar kuluçka makinesine yerleştirilmeden ilkin fumige edilir ve kuluçka makinesine yerleştirilir. Organik kuluçka ile üretimde dişi kazlar kuluçkaya yatırılarak yapılır. Her anaç 10-12 yumurtaya yatırılır.
6. Kaz civcivlerinin ve palazlarının bakımı
6.1. Civcivler

Fotoğraf 9: Kaz civcivleri.
Civcivler temiz bir kümeste, iyi havalandırılmış ve rutubetsiz bir ortamda tutulmalıdır. Kaz civcivlerine başlangıçta lüzumlu olan ısı tavuk civcivlerinden daha azdır ve daha erken yaşlarda ısı uygulamasından vazgeçilebilir. İki haftalık yaşlarındaki kaz civcivleri ılık havalarda açık havaya çıkarılabilirler. Ayrıca hayvanlara yağmur yağdığı vakit saklanabilmeleri ya da kümese dönmeleri öğretilene kadar dikkat etmek gereklidir. Kazların üşümelerini önlemek için barınaklar kuru tutulmalıdır. Üşümeleri halinde hayvanlarda kümeleşme görülür ve bu durum boğulmalara niçin olabilir. Ek olarak civcivler kısmen tüyleninceye kadar ıslak şartlara adapte olamadıkları için 2 haftalık yaşa kadar yüzmelerine fırsat verilmemelidir. Üç günlük yaştan sonrasında civcivler otlamaya alıştırılmalıdır. Kazlarda yer ihtiyacı Tablo 1 de verilmiştir.
Tablo 1. Çeşitli yaşlarındaki kazlara düşen yer alanı
Yaş m2 ye düşen kaz sayısı
1-2 haftalık 10.0
3-4 haftalık 5.0
5-6 haftalık 2.5
Erişkin 1.0

6.2. Palazlar

Fotoğraf 10: Merada kaz palazları.
Kaz palazları için barınakların temiz olması oldukca önemlidir. Barınak olarak kullanılacak yerin tavanı, duvarları ve tabanı iyice yıkanmalı ve dezenfekte edilmelidir. Kaz palazlarının büyümesi dikkate alınarak barınak içinde onlara kafi alan sağlanmalıdır. İyi havalarda, uygun merada var ise palazlar 4-6 haftalık olduklarında meraya çıkabilirler. Palazlar yağmurdan ve ıslanmaktan korunmalıdır. Kümeste altlıklar daima kuru olmalıdır. Palazlar 1 aylık oluncaya kadar 40-50 adedi bir arada, bölmelere konur. Yemler lapa halinde yada pelet olarak verilirse, yem zayiatı önlenir.
6.3. Genç kazlar
“Genç besi kazı”, terimiyle yaşamını kapalı bir yerde geçiren ve burada yüklü bir protein ve enerji rasyonu ile beslenen genç kazlar ifade edilmektedir. Bu besi süresi oldukca kısa olmakla beraber ortalama olarak 14 hafta kadar sürmektedir. Ticari işletmeler tarafınca bu şekilde büyütülen kaz palazları 14 hafta içinde 6 kilo ağırlığa ulaşabilirler ve genç besi kazları merada büyüyenlere bakılırsa daha şişman görünürler. Sadece kısa bir sürede sağlanan bu yüksek ağırlık kazancı her bir kaz palazının 25 kilo konsantre yem yemesi ile sağlanmaktadır. On haftalık yaşa kadar haftalık ağırlık kazancı ortalama olarak 450 gramdır. Bu süratli gelişme daha sonraki haftalarda mühim seviyede azalır. Tablo 2’de 16 haftalık yaşa kadar özgür beslenen kazların hedeflenen canlı ağırlıkları verilmiştir
Tablo 2. Kazlarda yaşa bakılırsa beklenen canlı ağırlıklar
Yaş (hafta) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Canlı ağ. kilo) 0.3 0.7 0.9 1.6 1.9 2.6 3.2 3.7 4.1 4.5 4.7 5.2 5.4 5.8 5.9 6.3

7. Damızlık kazların bakımı ve beslenmesi
Kazların yumurta verimi Ocak-Şubat ayında adım atar ve Haziran-Temmuz aylarına kadar sürer. Bu periyot ırklara bakılırsa değişmekle beraber ortalama 130 gün sürer. Daha erken yumurta üretimini uyarmak için, yumurta sezonundan ilkin kazların barındıkları yerde her gün 14 ile 16 saat aydınlatma yapılabilir.
Zannedildiğinin aksine damızlık kazların çiftleşmesinin sağlanması ve döllü yumurta elde edilebilmesi için bir havuz yada su birikintisine gerekseme yoktur. Kazlar kuru zeminde de oldukca iyi çiftleşmektedirler. Bununla beraber havuzda çiftleşen bazı ağır kaz ırklarının yumurtalarından çıkış oranı daha iyidir. Damızlık sürüde 1 adam kaza 3-5 dişi kaz hesaplanmalıdır. Dişi kazlar 10, adam kazlar ise 5 yıldan birazcık fazla damızlıkta kullanılabilirler.
Adam kazların bazıları tek eşli olmaya meylederler ve bu durum döllü yumurta sayısını düşürür. Aslına bakarsanız azca sayıda elde edilmiş kaz yumurtalarının döllülük oranının mümkün olduğunca yüksek olması arzulanır. Bu açıdan kazcılıkta yapay tohumlama oldukca önemlidir. Erkeklerden masaj ve yapay vajen ile alınan tohumlarla 9 ila 12 dişi tohumlanabilir. Tohum, erkeklerden 2-3 günde bir alınır ve dişiler her beş günde bir tohumlanır. Seyreltici olarak, 100 ml damıtık suda 1.65 g sodyum glutamat, 0.57 g sodyum sitrat ve 0.31 g glukoz ile hazırlanan çözelti kullanılırsa dölleme oranı % 85-96’ya ulaşabilmektedir.
Kazlar kışa girene kadar merada tutulabilir. Yumurta üretimi başlayınca uygun bir besleme programı takip edilmelidir. Bu periyot esnasında iyi kalitede bir kaba yem kombinasyonu ile ticari kaz geliştirme yemi verilir.
Verimin hangi döneminde olursa olsun damızlık kazlara vitamin ve mineral takviyesi yapmakla kuluçka randımanı artırılabilir.
8. Kesim
Kazlar mümkün olmasıyla birlikte acele ve uygun şekilde kesilmelidir. Kesime 8-10 saat kala yem, 3 saat kala su kesilmelidir. Kesim aşamaları; şoklama, kesim, ıslatma (haşlama), yolma ve iç çıkartmadır. Şoklama yapılarak kesimin daha insani bir görünüm kazanması sağlanabilir. Böylece kanın daha çok akması sağlanarak etin sertleşmesi azaltılır ve daha kaliteli karkas elde edilir. Yolma kuru ve ıslak yolma şeklinde yapılabilir. Kuru yolma ile daha kaliteli karkas ve tüy alınabilmesine karşın, yavaş ve zahmetli olması sebebiyle daha azca tercih edilir. Islak yolma metodunda ise; sıcak suya daldırma yöntemi ile daha acele, daha ucuz yolma işlemi gerçekleştirilir. Karkas randımanı % 70-74 arasındadır.
9. Kazlardan elde edilmiş ürünler
9.1. Kaz Tüyü:
“Kaz tüyü hijyenik, yıkanabilir ve terletmeyen bir dolgu maddesidir.”
Kazlardan elde edilmiş en mühim ürünlerden birisi tüydür. Kazlar kesilip yolunduktan sonrasında bilhassa göğüs tüyleri hususi şampuanlarla yıkandıktan sonrasında kurutulup temizlenirler ve kullanıma hazır hale getirilirler. Kaz tüyleri yastık ve yorgan yapımında, koltuk üretiminde, okçulukta, boya sanayinde ve olta iğnesi yapımında kullanılabilir. Yün, elyaf ve pamuğa bakılırsa daha pahalı olmasına karşın kullanım ömrü daha uzun olması sebebiyle daha ekonomiktir. Bazı kaz ırkları yumuşak tüy elde etmek için yetiştirilmektedir. Emden kaz ırkında bulunan beyaz tüyler öteki kaz ırklarına bakılırsa daha değerlidir. Yaşlı kazlardaki yumuşak tüy verimi daha fazladır. Kazların tüy verimi ortalama 200-250 gr/senedir.
9.2. Kaz Karaciğeri:
“Karaciğer kaz yetiştiriciliğinin en mühim ürünlerindendir.”
Karaciğeri için kaz üretimi, başta Fransa olmak suretiyle dünyada birçok ülkede yaygın olarak yapılmaktadır. Avrupa ülkelerinin birçoğunda içki sofralarının olmazsa olmaz mezesi olan kaz karaciğeri lezzetlidir ve oldukça yüksek fiyatlardan pazarlanmaktadır. Normalde 100-150 g ağırlığında olan karaciğeri hususi zorlamalı besleme yöntemleriyle 500-900 grama kadar çıkarılabilmektedir. Kaz karaciğeri besisi, klasik olarak zorlamalı besi ile yapılmaktadır. Bunun yanında alternatif karaciğer büyütme programları da uygulanmaktadır. Kazların beyin kabuğuna ve hipotalamusa oldukca düşük voltajda elektrik ikazları vererek karaciğer büyütmesi sağlanmış, sadece sonuçlar zorlamalı beside olmasıyla birlikte doyurucu olmamıştır. Öteki karaciğer büyütme metodu ise yağca varlıklı yemlerle özgür yemlemedir. Bu da ağırlık bakımından zorlamalı besleme kadar olmasa da sıhhatli bir karaciğer besisidir.
9.3. Kaz Eti:
“Kaz eti lezzetlidir.”
Kızartıldığında ağızda parçalanabilen altın rengindeki derisi ile oldukca nefis bir ziyafet yemeği oluşturur. Kaz etinin her kilogramında tavuk etinden oldukca daha çok enerji vardır. Bu sebeple kazların değerlendirilebilen kısımlarında iki katı daha çok yağ bulunmaktadır. Kazlar et için beslendiklerinde şaşırtıcı bir canlı ağırlığa ulaşırlar ve bu mevzuda öteki kanatlı türlerine bakılırsa daha iyidirler.
9.4. Kaz Yumurtası:
“Kümes hayvanlarındaki en ağır yumurtalar kazlardan elde edilir.”
Yumurta verimi senenin erken dönemlerin de adım atar. Irklarına bakılırsa değişmekle beraber bir sezonda (ortalama 130 gün) 15-60 yumurta verebilirler. Bazı Çin, Roman ve Toulouse ırkları bu sayıdan daha çok verebilirler. Dişi kazlar, 8-10 yaşına kadar verimli bir yumurta üreticisidirler. Fakat yumurta verimi ilk yıllarda, sonraki yıllara bakılırsa daha fazladır. Yumurtaları tavuk yumurtalarına nazaran oldukça büyüktür ve bir çok insan bu tarz şeyleri yalnız yiyecek için kullanır. Yumurta ağırlıkları ortalama olarak 150-200 gram civarındadır.

Hakkında Admin

Avatar of Admin
Sizlerde sitemizden iş fikirleri, hibe & destek fonları, banka kredileri, bayilik fırsatları, evden para kazanma ve internetten para kazanma imkanları hakkında bilgi edinebilir. Bizimle fikirlerinizi paylaşıp; fikrinizin gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz. www.yenibiriskurmak.com

Kontrol Edin

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG) 2017 ÇAĞRISI 2. DÖNEMİ PANEL TAKVİMİ (17.10.2017) 1512-TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ PROGRAMI …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.