A huge collection of 3400+ free website templates JAR theme com WP themes and more at the biggest community-driven free web design site
Anasayfa / Şirket Kurmak / İşyeri Devrinde Dikkat Edilecek Hususlar
İşyeri Devrinde Dikkat Edilecek Hususlar
dükkan devir işlemleri

İşyeri Devrinde Dikkat Edilecek Hususlar

İşyeri Devrinde Dikkat Edilecek Hususlar

Bir işyerinde senelerdir çalışıyorsunuz ve daha uzun seneler emek harcamayı planlıyorsunuz. Fakat bir sabah çalıştığınız binanın girişindeki panoda yazılı ilanı okuyorsunuz ve gözlerinize inanamıyorsunuz: İşyeriniz satılmış.

İşyerinin devri nedir?

Yukarıdaki senaryo her yıl binlerce işçinin başına geliyor. Bilhassa perakende market sektöründe sık sık karşımıza çıkan bu durum öteki sektörlerde de satın almalar sonucunda görülebilmektedir. Kimi zaman bir marketler zinciri başka bir marketler zincirini satın alırken kimi zaman de bir yurtdışı şirketi yerli bir şirketi satın alabilmektedir.

Bu satın almaların işçiler açısından doğurduğu netice ise işyerinin devri olmaktadır. İşyerinin devri; işyerinin tamamının ya da bir kısmının hukuki bir işleme dayanılarak bir başkasına devredilmesidir.

1- Devrin işçiler açısından neticeleri

  • hususi güvenlik emek verme saati
  • Hususi güvenlikçiler için emek verme süreleri
  • İşyerinde mevcut olan iş sözleşmeleri tüm hak ve alacaklarıyla devralana geçer.
  • İşçi, işyeri devredildi diye iş akdini feshetme hakkına haiz olmaz.

2- Devrin işveren açısından neticeleri

Senelik izin, kıdem tazminatı, suç duyurusu süreleri benzer biçimde, işçinin haklarının hizmet yılına nazaran belirlendiği durumlar söz mevzusu olduğunda; yeni işveren işçilerin eski kıdemlerini de dikkate almak zorundadır.
Devir zamanı itibariyle işçilerin alacaklarından hem devreden işveren hem devralan işveren beraber mesuldür. Sadece 2 yıl geçince, devreden işverenin sorumluluğu kalkar. Yeni işverenin sorumluluğu ise devam eder.
İşyeri devri gerçekleşti diye, bir tek bu nedene dayanarak işçilerin iş sözleşmeleri feshedilemez. Sadece ekonomik ya da teknolojik sebepler yada iş organizasyonu değişimleri sebebiyle fesih yapılabilir.

3- Devir, batkı sebebiyle olmuşsa!

Yukarıda bahsettiğimiz devir işlemi, iki işverenin karşılıklı anlaşması sonucu meydana gelmemişse ve batkı sebebiyle malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin devri var ise; bu yazıda bahsedilen hususlar geçerli olmaz. Doğrusu bu İş Kanunu açısından işyerinin devri benzer biçimde kabul edilmez. Bunun en belirgin sonucu da, yeni işverenin eski işverenin işçilere borçlarından görevli olmamasıdır.

4- Tüzel kişiliğin türü değiştiriliyorsa!

Bir şirket Türk Tecim Kanununa nazaran tür değiştiriyorsa, burada da işyerini devri hükümleri uygulanmaz. Mesela bir limited şirket, anonim şirkete dönüşüyorsa bu bir tür değişiklik yapma olarak kabul edilir. Kağıt üstünde işverenin adı değişmekle birlikte İş Kanunu açısından bir işyeri devri söz mevzusu değildir.

5- BDDK tarafınca el konulmuşsa!

İşyerine Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafınca el konulmuşsa bu da işyerinin devri hükümlerine doğal olarak değildir. Bu durumda yönetim hakkına müdahale edilmekte ve bankacılık faaliyetleri askıya alınmaktadır.

İşyeri Devrinde Dikkat Edilecek Hususlar
dükkan devir işlemleri

6- Özelleştirme sonucunda işyerinin devri

Özelleştirme işlemi sonucu kamuya ilişik hisselerin devri de işyeri devri olarak değerlendirilemez. Özelleştirmede işyeri aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmekte bir tek kamuya ilişik hisselerin bir kısmı ya da tamamı el değiştirmektedir. Bununla beraber, tamamı kamuya ilişik olan bir işyerinin özelleştirme işlemi sonucu başka bir işverene geçmesi işyeri devri niteliğindedir.

7- Kıdem Tazminatı açısından mesuliyet

İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi periyodu ve devir tarihindeki son ücretiyle sınırı olan olmak suretiyle mesuldür. 1475 sayılı Yasanın 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6’ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki senelik süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz mevzusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, sadece devreden işveren yada işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücretle sınırı olan mesuliyet belirlenmelidir.

8- İhbar tazminatı ve senelik izin açısından mesuliyet

Feshe bağlı öteki haklar olan suç duyurusu tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren görevli olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Ticarî İşletmenin Devri ve Rehni

Ticarî işletmenin hukuki niteliği, üstünde yapılacak tasarruflar, bilhassa devir ve rehin sözleşmelerinde ehemmiyet kazanır. TTK. m. 11/2#8242;nin açık ifadesinden anlaşıldığı suretiyle, ticarî işletme kalite ve nicelik açısından değişik unsurlardan oluşmakla birlikte, bir tüm olarak devir ve rehin sözleşmelerine mevzu olabilir. Ticarî işletmenin devrinde mühim olan husus maddi olmayan unsurun devridir. Maddi olmayan unsur devredilmeksizin ticarî işletmenin devri olanaklı değildir. Bunun yanında, bir tek maddi olmayan unsurun devri ile de devir olanaksızdır. Devir için, maddi olmayan unsurla beraber, maddi unsurun asgari seviyede işletmenin çalışmasını olanaklı kılacak miktarının da devri şarttır. İşletme üstünde bir tüm olarak meydana getirilen sözleşme geçerli olmakla birlikte, bu sözleşmeden doğan edimlerin yerine getirilmesinde, işletmenin maddi unsurunu oluşturan varlıklardan herhangi biri için ağır biçim şartı var ise, bu da ek olarak yerine getirilmelidir. Mesela, maddi unsur içinde gayrimenkul var ise, bunun mülkiyeti tapuda resmi şekilde devredilmelidir. Ticarî işletmenin devrinde mühim olan bir husus, işletme malvarlığının içinde olan borç ve yükümlülüklerin (işletmenin pasifinin) durumudur. Genel olarak bir borcun nakli sözleşmesinde borcu devredenin alacaklısına karşı borçtan kurtulması sadece alacaklının buna rızası ile olanaklıdır (BK. m. 174) . Oysa, ticarî işletmenin devrinde, pasiflerin durumu ayrı ve hususi olarak düzenlenmiştir.

Ticarî işletmenin devri, alacaklılara ve iyi niyet sahibi üçüncü kişilere karşı devrin tescil ve ilanı ile yargı ifade eder (TTK. m. 42/1, 33/1) . Devralan, işletmenin devirden önceki borç ve yükümlerinden de mesuldür. (BK. m. 179) . Devreden ise, tescil ve ilandan sonraki borçlardan görevli olmamakla birlikte, önceki borç ve yükümlerden devralanla beraber iki yıl süre ile müteselsilen mesuldür. Bu sürenin başlangıcı, işletmenin muaccel borçları için devrin tescil ve ilanı yada alacaklıya ihbarıdır. Müeccel borçlarda, devir tescil ve duyuru yada alacaklıya suç duyurusu edilmiş olmak kaydı ile, borcun muaccel hale geldiği andır.

Ticarî işletmenin rehnine erişince, Uygar Kanunumuz, göç eder eşyada rehnin sadece zilyetliğin rehin alana verilmesi ile mümkün bulunduğunu, göç eder rehninin başka şekilde yapılmasına olanak bulunmadığını belirtmiştir. Ticarî işletmenin maddi unsurları içinde göç eder malvarlığı olmasına nazaran, bunların rehninin rehin alana teslimi sureti ile yapılması gerekecektir. Sadece, bu şekilde bir davranış, ticarî işletmenin çalışmasını engelleyecek, hattâ olanaksız kılabilecektir. Bu itibarla, 21. 7. 1971 tarih ve 1447 sayılı Ticarî İşletme Rehni Kanunu çıkartılmış ve sakınca giderilmiştir.

Bu kanuna nazaran rehin sözleşmesi, ticarî işletmenin kayıtlı bulunmuş olduğu sicil çevresindeki bir noter tarafınca düzenlenir. Sözleşmenin, yapılmasından itibaren 10 gün içinde tecim siciline tescili gerekir. Rehin kapsamına giren unsurların tam sıralaması, ayırt edici özellikleri ile beraber sözleşmede yer almalıdır. (TÜRK. m. 4) . Tecim unvanı, işletme adı ve göç eder işletme tesisatının ne olursa olsun rehin sözleşmesinde ve rehnin muhteviyatında yer alması zorunludur. Ticarî işletmede taşınmaz, taşınmaz işletme tesisatı ve kiracılık hakkı var ise bunlar rehnin kapsamına girmemektedir (TÜRK. m. 3) .

Devren işyeri almadan ilkin satıcıya sorulması ihtiyaç duyulan 10 sual

1. Size meydan okuyabilecek kimler/neler var?

Walden Business CEO’su Chet Walden’a nazaran potansiyel mayın tarlalarından haberdar olmalısınız. Mesela, devralacağınız işyerinin işletme sermayesi 1 milyon dolarsa bunu hala pazarlık masasındayken öğrenmelisiniz. Aksi takdirde altından kalkamayacağınız bir yükün altına girersiniz. Şundan dolayı vaka işyerini satın almakla bitmiyor, işletmeyi yürütmek ve geliştirmek için işletme sermayesine gereksinim duyacaksınız.

2. Neyi daha değişik yapabilirdiniz?

Bu sual ile karşılaşan bir satıcı büyük olasılıkla, normalde bahsetmeyi unutmuş olduğu fakat hakkında konuşmak istediği öteki fırsatları size anlatacaktır.

3. İstediğiniz tutarı neye nazaran belirlediniz?

Satıcılar genel anlamda verdikleri tutarları, hayatlarına devam etmek istedikleri miktarlar olarak belirlerler. O işin edeceği gerçek fiyatı öğrenmek için bu suali satıcıya sormanız dirimsel kıymet taşımaktadır. Bu mevzuda satıcının ne kadar oldukca üzerine giderseniz; işin, ne benzer biçimde kriterlerden dolayı o denli edebileceği hakkında informasyon sahibi olmuş olursunuz. Bu sayede istenilen fiyat hakikaten devren işyeri almanıza değecek mi görebilirsiniz.

4. Eğer devredemez iseniz ne yapacaksınız?

İşyerinin devredilememesi durumunda satıcının ne benzer biçimde planlara haiz bulunduğunu öğrenmek, pazarlık yaparken sizi koz sahibi yapar. Bir çok satıcı bu mevzuda yalan söyleyebilir, fakat eğer satıcının işyerini devredememesi durumunda işletmeyi kapatacağı bilgisini söylediklerinden çıkarırsanız, istenilen fiyatı rahatça aşağı çekebilirsiniz.

5. İşletmenin finansal durumunu gösterir dökümanları iyi mi sunacaksınız?

Size “Aslen şu kadar satış, şu kadar kar var fakat bunların hepsini vergiden dolayı kayıt altında tutmuyorum” diyen bir satıcıya güvenemezsiniz. Tüm finansal dökümanların yasal olduğuna güvenli olun.

6. Hakkınızda geçmişte açılmış, bekleyen yada gelecekte açılma ihtimali olan bir dava var mı?

Son olarak isteyeceğiniz şey; başkasının hatası yüzünden mahkeme salonlarında sürünmektir. Doğru cevabı aldığınızdan güvenli olun. Hatta gerekirse yazılı olarak demeç alın ve notere onay ettirin.

7. İşletmenin emek verme planı ve prosedürleri ne kadar iyi belgelendi?

Minik işletmeler genel anlamda işlerini plansız ve prosedürsüz yönetirler. Plansız hareket etmek bir ihtimal şu anki sahibin işine geliyordur fakat işi daha iyi kavrayabilmeniz için lüzumlu detayları almayı ihmal etmeyin.

8. İşletmeyi devraldıktan sonrasında alan kişi ve tedarikçilerden aynı sadakati görecek miyim?

Dışarıdan bakıldığında işletme son aşama başarıya ulaşmış görünebilir. Fakat eğer işletme, anahtar bir oyuncuya bağlıysa – büyük bir alan kişi yada tedarikçi – devir işlemleri peşinden aynı kişilerle çalışacağınızdan güvenli olmalısınız.

9. Devir sonrası, çalışanlara ne olacak?

Hali hazırda çalışanların satıştan haberlerinin olup olmadığı bilgisi alınmalıdır. Eğer işletmenin mühim çalışanlarından biri devirden sonrasında ayrılmaya karar verirse, çalışanın hazırdaki müşterileri işletmeden uzaklaştırmaya yönelik hareketlerde bulunmayacağı imza ile güvence altına alınmalıdır.

10. İşyerini kusursuzca işletebilmek için ne benzer biçimde özelliklere haiz olmam gerekiyor?

İşletmenin devamı için hangi yeteneklerin ve liderlik kabiliyetlerinin kullanılması icap ettiğini satıcının sözlerinden kulak verin. Mesela, çiftlik devralacak bir yatırımcının fizyolojik olarak maksimum seviyede kendini işine vermesi gerekiyor. Çekilen zorlukları ne olursa olsun satıcıdan kulak verin.

Hakkında Admin

Avatar of Admin
Sizlerde sitemizden iş fikirleri, hibe & destek fonları, banka kredileri, bayilik fırsatları, evden para kazanma ve internetten para kazanma imkanları hakkında bilgi edinebilir. Bizimle fikirlerinizi paylaşıp; fikrinizin gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz. www.yenibiriskurmak.com

Kontrol Edin

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG)

Tübitak Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı (BİGG) 2017 ÇAĞRISI 2. DÖNEMİ PANEL TAKVİMİ (17.10.2017) 1512-TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ PROGRAMI …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.